Kiedy presja jest zbyt duża – jak medycy radzą sobie w czasach pandemii

12 listopada 2020

W najnowszym, listopadowym wydaniu Psychiatry Research opublikowano artykuł podsumowujący 59 badań z kilkudziesięciu krajów świata, na temat wpływu pandemii na zdrowie psychiczne pracowników medycznych. Prawie 55 tysięcy badanych potwierdziło, że sytuacja jest bardzo poważna.  

Badania potwierdzają wzrost niepokoju, depresji i bezsenności wśród pracowników medycznych różnych zawodów, na różnych stanowiskach, od czasu wybuchu pandemii na początku 2020 roku. Dotyczy to zwłaszcza pracowników tzw. pierwszej linii frontu, którzy cierpią także z powodu zbyt małej ilości snu i odpoczynku. Trudne warunki pracy, w tym brak odpowiednich zabezpieczeń, środków ochrony osobistej i braki personalne prowadzą do wypalenia zawodowego.

Wsparcie? Nie, dziękuję

Te niepokojące wyniki badań, które chyba dla nikogo nie są zaskoczeniem, powinny prowadzić do wzrostu zapotrzebowania na profesjonalne wsparcie psychologiczne dla cierpiących z powodu pandemii lekarzy, pielęgniarek, ratowników czy laborantów. Tymczasem tak nie jest. Większość badanych, pomimo obniżonego samopoczucia i objawów somatycznych, twierdziła że nie potrzebuje pomocy psychologów i psychiatrów. W zależności od badania od 3% do 40% skorzystałoby z takiego wsparcia, gdyby miało możliwość.

Polscy medycy pozostawieni sami sobie?

A co z wynikami w Polsce? Nikt na razie nie prowadzi badań, choć medycy nie są pozostawienie sami sobie. Ci, którzy potrzebują wsparcia, mogą skorzystać chociażby z programu Med-Stres SOS. Dr Ewelina Smoktunowicz z Uniwersytetu Humanistyczno-Społecznego SWPS w Warszawie, jedna z inicjatorek programu, opisuje badania fokusowe wśród pracowników medycznych, wykonane przed pandemią, w których aż 90% badanych zadeklarowało, że nie otrzymuje wsparcia systemowego w miejscu pracy. Jeśli jeszcze przed  2020 rokiem większość z nich czuła, że nie może liczyć na jakiekolwiek wsparcie psychologiczne, przestrzeganie odpowiedniego czasu pracy, adekwatne wynagrodzenie czy odpowiedni sprzęt, to możemy założyć, że ostatnie miesiące raczej tę sytuację pogorszyły. Dr Smoktunowicz podkreśla, że forma pomocy oferowana przez Med-Stres SOS jest jak najbardziej skuteczna. Ale to tylko jeden ze sposobów na poradzenie sobie z trudną sytuacją. Może warto rozważyć ich zastosowanie, zanim będzie za późno?

 

Zadbaj o swoje zdrowie psychiczne

Psychiatra dr n. med. Sławomir Murawiec, członek zarządu głównego Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, już w kwietniu w wywiadzie dla Pulsu Medycyny mówił o spadku kondycji psychicznej Polaków. Badania pokazały, że sytuacja narodowej kwarantanny i niepewność z nią związana spowodowały u wielu z nas przewlekły stres. Ten natomiast prowadzi do zwiększonej aktywacji układu współczulnego i osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, czego skutkiem jest podniesienie poziomu markerów stanu zapalnego. O ile większość z nas może odciąć stresogenne źródła (chociażby ograniczając ilość informacji, na jaką się wystawiamy), dla pracowników medycznych stanowią one codzienność. Jeśli więc stres staje się stanem permanentnym, niema na co czekać. Warto jak najszybciej znaleźć sposób na zniwelowanie go i wsparcie wewnętrznej odporności organizmu, zarówno fizycznej, jak i psychicznej.

Darmowe wsparcie psychologiczne?

Nie ma co ukrywać, że darmowe wsparcie psychologiczne w naszym kraju funkcjonuje słabo lub wcale. Po kwietniowej akcji #PomagamyRozmawiamy, nie ma śladu. Na szczęście wsparcie psychologiczne oferują Okręgowe Izby Lekarskie i Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych. Niestety inni pracownicy zawodów medycznych mogą skorzystać jedynie z porad komercyjnych (jeśli jest inaczej prosimy o taką informację). Czy pracownicy medyczni chętnie korzystają z konsultacji z psychologiem? Badania pokazują, że nie. W zdecydowanej większości radzą sobie sami. A przecież nie muszą. Kiedy rozmowa z bliską osobą zwyczajnie nie wystarcza, a dotychczasowe sposoby zawodzą, warto poszukać pomocy u specjalisty.

 

Poznać swoje potrzeby

Wsparcie psychologa lub psychiatry może okazać się konieczne, jeśli dotychczasowe sposoby radzenia sobie ze stresem nie przynoszą poprawy. W każdej sytuacji warto zacząć jednak od wykorzystania sprawdzonych metod poprawy kondycji psychicznej i fizycznej. Jakich? Dla każdego są one inne, choć postawą jest zawsze zdrowa dieta i aktywność fizyczna. Każdy z nas wie, co mu służy, choć czasem warto sięgnąć po nowe aktywności. Jednym z najbardziej sprawdzonych sposobów na poprawę odporności psychicznej jest medytacja. I choć w naszym kraju kojarzy się z metodą kontrowersyjną, to z powodzeniem jest już wykorzystywana w środowisku biznesowym, jako doskonały sposób radzenia sobie z dużą presją. Początkujący mogą skorzystać z medytacji prowadzonych na żywo przez Internet. Dotyczy to również wszelkich innych aktywności. Online można praktykować jogę, nauczyć się szydełkowania czy spotkać ze znajomymi podczas wieczoru przy świecach i kieliszku wina. Zadbanie o relacje jest przecież tak samo ważne, jak zdrowe jedzenie i ruch.

 

Presja, która ciąży na medykach jest obecnie ogromna. Dla wielu z nas, pracujących w innych branżach, wręcz niewyobrażalna. W takich sytuacjach korzystanie z pomocy nie jest wyrazem słabości, a siły i walki ze stresogenną sytuacją. Choć cały świat wokoło wydaje się pędzić w nieokreślonym kierunku, warto w tym szaleństwie zatrzymać się i spojrzeć w głąb siebie – przyjrzeć się swoim potrzebom i poszukać czegoś, co może nas wzmocnić.

 

 

Redakcja Portal-Medica 

Wróć na stronę główną bloga